Door het coronavirus zien veel bedrijven hun inkomsten grotendeels teruglopen – of misschien wel geheel wegvallen, terwijl de vaste lasten gewoon doorlopen en de uitgaven / investeringen al zijn gedaan. Dat leidt bij veel bedrijven tot acute liquiditeitsproblemen. Wat kunt u bij acute liquiditeitsproblemen nog doen om een faillissement te voorkomen?

Hieronder enkele suggesties bij liquiditeitsproblemen:

1. onderzoek of u in aanmerking komt voor de economische maatregelen die de overheid heeft afgekondigd
De overheid heeft inmiddels vergaande economische maatregelen afgekondigd om de liquiditeitspositie van bedrijven te verbeteren. Het eerste wat u kunt doen is het onderzoeken of uw bedrijf voor één of meer van deze maatregelen in aanmerking komt:

  • er komt een tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW), op basis waarvan werkgevers, die vanaf 1 maart 2020 tenminste 20% omzetverlies verwachten, een aanvraag kunnen indienen voor een substantiële tegemoetkoming in de loonkosten
  • er komt een tijdelijke voorziening voor inkomensondersteuning voor zelfstandige ondernemers met een levensvatbaar bedrijf
  • het is mogelijk om bijzonder uitstel van betaling aan te vragen voor aanslagen inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, omzetbelasting / BTW en loonbelasting. Lees meer
  • grotere bedrijven met een gezond toekomstperspectief kunnen een beroep doen op de Garantie Ondernemersfinanciering, die substantieel wordt verruimd
  • met steun van de overheid heeft kredietverstrekker Qredits een tijdelijke maatregel opengesteld waarbij een lagere rente in rekening wordt gebracht en uitstel van aflossingsverplichtingen wordt geboden aan kleinere ondernemers
  • voor boeren en tuinders met liquiditeitsproblemen is er tijdelijk een gunstigere borgstelling voor werkkapitaal onder de regeling Borgstelling MKB-Landbouwkredieten
  • veel gemeenten overwegen om het innen van toeristenbelasting stop te zetten om ondernemers in de verblijfssector tegemoet te komen en er wordt gesproken over algemene maatregelen die de cultuursector kunnen helpen
  • er komt een noodloket voor ondernemers die direct zijn getroffen door overheidsmaatregelen ter bestrijding van de coronacrisis
  • er komt een verruiming van de Borgstelling MKB-kredieten (van 50% naar 75%)

Indien uw bedrijf voor één of meer van deze maatregelen in aanmerking komt, zorg er dan voor dat de aanvraag tijdig wordt ingediend. Dat kan u al direct meer (financiële) ademruimte geven.

2. vraag uw schuldeisers om uitstel van betaling
Zoals gezegd is het mogelijk om bijzonder uitstel van betaling aan te vragen voor aanslagen inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, omzetbelasting / BTW en loonbelasting. U kunt ook bij uw andere schuldeisers om uitstel van betaling vragen. Indien daarmee wordt ingestemd wordt uw liquiditeitspositie beter, althans op korte termijn.Een aantal banken heeft vandaag aangekondigd dat kleinere ondernemingen, met een financiering tot 2,5 miljoen, een half jaar uitstel kunnen krijgen van de aflossing van hun leningen. Om voor dat uitstel in aanmerking te komen, geldt wel dat de bedrijven in de kern gezond moeten zijn.

3. onderzoek of u van uw afname- of leveringsverplichtingen af kunt komen
Het is denkbaar dat u door afgekondigde overheidsmaatregelen niet of niet tijdig aan uw (contractuele) verplichtingen kunt voldoen, bijvoorbeeld doordat er geen goederen of diensten kunnen worden geleverd door een export- of importverbod. Onder omstandigheden kunt u dan een beroep doen op ‘overmacht’. Slaagt een beroep op overmacht, dan heeft uw wederpartij geen recht op schadevergoeding. In voorkomende gevallen kunt u de rechter vragen de gevolgen van de onderliggende overeenkomst te wijzigen of deze geheel of gedeeltelijk te ontbinden als er sprake is van ‘onvoorziene omstandigheden’. Een economische crisis wordt in de regel niet gezien als een onvoorziene omstandigheid. Mogelijk is de coronacrisis dat wel, omdat de gevolgen daarvan ingrijpender zijn.

4. bied uw schuldeisers een akkoord aan
U zou kunnen overwegen om op enig moment een buitengerechtelijk akkoord aan te bieden aan uw schuldeisers. Daarvoor is in beginsel de instemming nodig van alle schuldeisers.Het grotere MKB zou enorm zijn geholpen met de invoering van de WHOA (de Wet Homologatie Onderhands Akkoord). De WHOA is een wetsvoorstel dat het eenvoudiger moet maken voor bedrijven in financiële moeilijkheden om met schuldeisers een akkoord te sluiten buiten faillissement. De invoering stond gepland voor medio 2020, maar dat dreigt nu te worden uitgesteld tot begin 2021. INSOLAD, de specialisatievereniging van advocaten die zich bezig houden met faillissementen en (financiële) herstructureringen, heeft recentelijk gevraagd om versnelde invoering van de WHOA.

5. vraag ‘surseance van betaling’ aan (al dan niet met het gelijktijdige aanbieding van een akkoord)
Indien er geen buitengerechtelijk akkoord tot stand kan worden gebracht – of als er geen tijd is om dit voor te bereiden, is er nog de mogelijkheid om ‘surseance van betaling’ aan te vragen. In surseance van betaling kan een gerechtelijk akkoord worden aangeboden. Een dergelijk akkoord kan door de rechter worden vastgesteld en jegens alle schuldeisers verbindend worden verklaard, zonder dat iedere schuldeiser daarmee behoeft in te stemmen (een zogenaamd ‘dwangakkoord’).De belastingdienst is in de regel bereid mee te werken aan een gerechtelijk akkoord, maar stelt dan wel als voorwaarde dat aan haar een percentage wordt betaald, dat het dubbele is van het percentage dat wordt aangeboden aan de overige schuldeisers.

2. zorg ervoor dat u uw bestuursbesluiten en -overwegingen goed onderbouwd en goed gedocumenteerd zijn

U beperkt uw risico op bestuurdersaansprakelijkheid door ervoor te zorgen dat uw bestuursbesluiten en -overwegingen goed onderbouwd en goed gedocumenteerd zijn, zodat op ieder gewenst moment kan worden gereconstrueerd op basis van welke feiten en omstandigheden u tot een bepaalde beslissing bent gekomen.

3. wees terughoudend bij het aangaan van nieuwe verplichtingen

In tijden van crisis is het raadzaam om terughoudendheid te betrachten bij het aangaan van nieuwe verplichten. Indien wordt vastgesteld dat een bestuurder bij het aangaan van een overeenkomst wist (of redelijkerwijs behoorde te begrijpen) dat de door hem vertegenwoordigde vennootschap de uit die overeenkomst voortvloeiende verplichtingen niet zal kunnen nakomen – en bovendien geen verhaal zal bieden voor de ten gevolge van die wanprestatie door de schuldeiser te lijden schade, dan kan de bestuurder door die schuldeiser persoonlijk aansprakelijk worden gesteld.

4. verricht na het moment van feitelijke insolventie geen ‘selectieve betalingen’ meer, tenzij deze onderdeel uitmaken van het reddingsplan

Vanaf het moment van feitelijke insolventie dient een bestuurder zich in principe te onthouden van selectieve betalingen. Onder omstandigheden kan een selectieve betaling nog wel geoorloofd zijn, bijvoorbeeld wanneer de selectieve betaling onderdeel uitmaakt van het reddingsplan. Als het dan toch fout gaat, dan zal door een curator worden beoordeeld of de bestuurder ten tijde van zijn handelen redelijkerwijs nog had kunnen beslissen om de selectieve betaling te verrichten of dat hij de onderneming had moeten staken.
U zult er in deze gevallen veel profijt van hebben, indien uw bestuursbesluiten en -overwegingen goed onderbouwd en goed gedocumenteerd zijn.

5. bestaat er redelijkerwijs geen mogelijkheid meer om de onderneming in enigerlei vorm voort te zetten, dan dient faillissement te worden aangevraagd

Indien er redelijkerwijs geen mogelijkheid meer bestaat om de onderneming in enigerlei vorm voort te zetten, is de bestuurder gehouden de onderneming uit eigen beweging te staken – en dus het eigen faillissement aan te vragen. In een situatie waarin de continuïteit van de onderneming onzeker is, is de bestuurder nog niet verplicht om de onderneming te staken. Zelfs als de kans op het voortbestaan daarvan klein is, handelt de bestuurder in beginsel niet onrechtmatig als geprobeerd wordt de onderneming (al dan niet in gewijzigde vorm) voort te zetten.